ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଦେଶର ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଦର ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବାରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଦୁର୍ବଳ ମୁଦ୍ରା କଣ ଏକ ଦେଶକୁ ଗରିବ କରିଦିଏ? ଅର୍ଥନୀତିର ଭାଷାରେ ଏହାର ଉତ୍ତର ‘ନା’।
ମୁଦ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆର୍ଥିକ ସୂଚକ। ଏହା କୌଣସି ଦେଶର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି, ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା କିମ୍ବା ସମୃଦ୍ଧିକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ ନାହିଁ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଜାପାନ। ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥନୀତି ଭାବେ ପରିଚିତ ଜାପାନର ୟେନ୍ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଭିତ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଜବୁତ ରହିଛି।
ଜାପାନର ସଫଳତାର ମୂଳରେ ରହିଛି ତାହାର ରପ୍ତାନି-ମୁଖୀ ଅର୍ଥନୀତି। ଅଟୋମୋବାଇଲ୍, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚାହିଦା ଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଜାପାନ ତିଆରି କରେ। ୟେନ୍ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ଜାପାନୀ ସାମଗ୍ରୀ ବିଦେଶୀ ବଜାରରେ ଅଧିକ ଶସ୍ତା ହୁଏ, ଫଳରେ ରପ୍ତାନି ବଢ଼େ ଓ ଦେଶକୁ ଅଧିକ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ମିଳେ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ଭାରତ ପରି ଆମଦାନି-ନିର୍ଭର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମୁଦ୍ରା ଦୁର୍ବଳ ହେବାର ପ୍ରଭାବ ଅଲଗା। କାରଣ ତୈଳ, ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନି ପାଇଁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ତଥାପି କେବଳ ମୁଦ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ଆଧାରରେ କୌଣସି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ବିଚାର କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
ଅର୍ଥନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, କୌଣସି ଦେଶର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି ତାହାର ଉତ୍ପାଦନ, ରପ୍ତାନି, ଶିଳ୍ପ, ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି ଓ ନିବେଶ ଆକର୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଜାପାନର ଉଦାହରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ଦୁର୍ବଳ ମୁଦ୍ରା ସବୁବେଳେ ଦୁର୍ବଳ ଅର୍ଥନୀତିର ପରିଚୟ ନୁହେଁ; ବରଂ ସଠିକ୍ ନୀତି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରପ୍ତାନି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ ଏହା ଦେଶ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।