ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ ଉପରେ ଏକ ସର୍ବଦଳୀୟ ବୈଠକରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ “ଦଲାଲ” ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ନେଇ ରାଜନୀତି ଜୋର ଧରିଛି। ବରିଷ୍ଠ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଅଶୋକ ଗେହଲଟ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟକୁ “ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁପଯୁକ୍ତ” ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏପରି ଭାଷା ଜଣେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ।
ଅଶୋକ ଗେହଲଟ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଦେଶର ପ୍ରତିଛବିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ। ଜୟଶଙ୍କର ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥିତ ନେତାମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, “ଆମେ ଦଲାଲ ରାଷ୍ଟ୍ର ନୁହେଁ।”
“ଦଲାଲ” ଶବ୍ଦର କଡ଼ା ବିରୋଧ
ଗେହଲଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ଦେଶ ପାଇଁ “ଦଲାଲ” ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କୂଟନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଜଣେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କୌଣସି ଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏପରି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ ଦଲାଲ କ’ଣ? ଯଦି ଏହା ଜିଭ ଖସିଯିବା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି, ତେବେ ସେ କ୍ଷମା ମାଗିବା ଉଚିତ।” ନଚେତ୍, ମୁଁ ଭାବୁଛି ତାଙ୍କୁ ଦେଶ ଭିତରେ କଠୋର ସମାଲୋଚନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ଉଚିତ। ଆପଣ କିପରି କହିପାରିବେ ଯେ, କେହି ଦଲାଲ କରୁଛନ୍ତି? ଦଲାଲି କ’ଣ? ଯଦି ଦେଶ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନହୁଏ ଏବଂ ହିଂସାକୁ ନିରନ୍ତର ଜାରି ରଖିବାକୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ କେଉଁଠାକୁ ଯିବ? ଏହା କ’ଣ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଛି? ଏହା କେଉଁଠାରେ ଶେଷ ହେବ ତାହା କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।”
ପଶ୍ଚିମ ଏସୀୟ ସଙ୍କଟରେ ପାକିସ୍ତାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ସମ୍ପର୍କରେ ଗେହଲଟ୍ ଏହାର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ୧୯୬୫ ଏବଂ କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ଥିତି ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା। ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର ଏବଂ ତୁର୍କୀୟେ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଗେହଲଟ୍ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ ତୁଳନାରେ ପାକିସ୍ତାନ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ନାହିଁ।
୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ସେହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ୯୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନିକଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିଥିଲା। ଗେହଲଟଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ସେହି ସମୟଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହା ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ।
ଗେହଲଟ୍ ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନାଜୁକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସରକାର ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ ଥିଲା। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିରୋଧୀ ଦଳ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, “କେତେବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପ ମୋଦିଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, କେତେବେଳେ ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ ମୋଦି ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ କେତେବେଳେ ସେ ଦାବି କରନ୍ତି ଯେ, ସେ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ କ୍ୟାରିଅର ଶେଷ କରିପାରନ୍ତି।” ସେ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଘଟିଥିବା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଘଟଣାବଳୀକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଯଦି ଏକ ଦେଶ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିପାରିବ, ତେବେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ।”
ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଚରଣ “ବୁଝିବା ବାହାରେ”। ଗେହଲଟ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଆଚରଣ କେତେବେଳେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କେତେବେଳେ ସମାଲୋଚନାମୂଳକ ହୋଇଛି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଶୀର୍ଷ ନେତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏପରି ମନ୍ତବ୍ୟ ବିରଳ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଜନକ।