ଭୁବନେଶ୍ଵର: କେନ୍ଦ୍ର ମତ୍ସ୍ୟ, ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧଉତ୍ପାଦନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧଉତ୍ପାଦନ ବିଭାଗ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ୮ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ ରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଖୁରା–ମୁହଁ ରୋଗ (ଏଫ୍ଏମଡି) ପାଇଁ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟାଲାଇଜେସନ୍ ଓ ଜୋନିଂ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଦୁଇଦିନିଆ ଜାତୀୟ କର୍ମଶାଳା ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଛି। ଏହି କର୍ମଶାଳାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତର ପଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଖୁରା–ମୁହଁ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ନିର୍ମୂଳନ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା, ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ଏବଂ ପଶୁଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ସୁରକ୍ଷିତ ଘରୋଇ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସୁଗମ କରିବା ଏବଂ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଏଫ୍ଏମଡିମୁକ୍ତ ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିବାର ଜାତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟାଲାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ଜୋନିଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ରଣନୀତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
କେନ୍ଦ୍ର ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ, ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧଉତ୍ପାଦନ ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ରଞ୍ଜନ ସିଂ ଓରଫ୍ ଲଲ୍ଲନ ସିଂ ପ୍ରଦୀପ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ କରି ଏହି କର୍ମଶାଳାର ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ, ପଶୁପାଳନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧଉତ୍ପାଦନ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫେସର ଏସ୍. ପି. ସିଂ ବଘେଲ; ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ; ଡିଏଏଚଡିର ସଚିବ ନରେଶ ପାଲ ଗାଙ୍ଗୱାର; ଡିଏଏଚଡିର ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ (ସିଏଣ୍ଡଡିଡି) ସୁଶ୍ରୀ ବର୍ଷା ଜୋଶୀ; ଡିଏଏଚଡିର ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ (ପ୍ରାଣୀସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ) ରମା ଶଙ୍କର ସିହ୍ନା ଏବଂ ଡିଏଏଚଡିର ପଶୁପାଳନ କମିଶନର ଡଃ ନବୀନା ବି. ମାହେଶ୍ୱରପ୍ପା ପ୍ରମୁଖ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏହି ଉଦ୍ଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ପ୍ରଦାନ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଶାସନ ଏବଂ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନେକ ଡିଜିଟାଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଶୁଭାରମ୍ଭ। ମାନ୍ୟବର କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ମହାମାରୀ ପାଣ୍ଠି ଅଧୀନରେ ‘ରେଟ୍ ମାଇ ଲାବୋରେଟୋରୀ ଆପ୍’, ‘ଡେୟାରୀ ବିକାଶ ପୋର୍ଟାଲ୍’ ଏବଂ ‘ବିଦ୍ୟାପୀଠ ପୋର୍ଟାଲ୍’ ର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ସେ ଦୁଗ୍ଧପ୍ରଦାୟୀ ପଶୁମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମାଷ୍ଟାଇଟିସର ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ମାନକ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଫୋଲ୍ଡର ଓ ଭିଡିଓ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲେ। ପରୀକ୍ଷାଗାରଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ବ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଗୁଣବତ୍ତାର ସୁଧାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ମତାମତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ନିଦାନ ସେବାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ‘ରେଟ୍ ମାଇ ଲାବୋରେଟୋରୀ ଆପ୍’ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ଦୁଗ୍ଧପ୍ରଦାୟୀ ପଶୁମାନଙ୍କଠାରେ ମାଷ୍ଟାଇଟିସର ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂପର୍କିତ ମାନକ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ବା ଏସଓପିକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୁଗ୍ଧ ଚାଷ ପରିଚାଳନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଦୁଗ୍ଧର ଗୁଣବତ୍ତା ବଢ଼ାଇବା, ପହ୍ନାରାଗର ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ପଶୁସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ର କୃଷିର ସାମଗ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ପ୍ରାୟ ୩୧% ଏବଂ ଭାରତର ସାମଗ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ପ୍ରାୟ ୫.୫% ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥାଏ। ‘ବିକଶିତ ଭାରତ @୨୦୪୭’ ସଂକଳ୍ପ ଅଧୀନରେ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ଏଫଏମଡି ମୁକ୍ତ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଇଅର୍-ଟ୍ୟାଗିଂ ଏବଂ ଜିଓ-ଟ୍ୟାଗ୍ ହୋଇଥିବା ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରାକିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହାୟତାରେ ଚାଲୁ ରହିଥିବା ନିରନ୍ତର ଟୀକାକରଣ ଅଭିଯାନ ଏଫଏମଡି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରୟାସକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ମଜବୁତ କରିଛି। ସେ ଏକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏଫଏମଡିମୁକ୍ତ ଜୋନ୍ ଏବଂ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଗଠନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକତା ଭିତ୍ତିରେ ନଅଟି ରାଜ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏନଏସପି ପଜିଟିଭିଟି ହାର ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ୧୬.୬% ଥିବାବେଳେ ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଏହା ୭.୮% କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ୍ତମ ପ୍ରାଣୀ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ୧୪୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଏଫଏମଡି ଟିକା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି, ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଏସିଆ-୧ ସେରୋଟାଇପ୍ ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନାହିଁ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ବାର୍ଷିକ ଏଫଏମଡି ଟିକା ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ୧୧୬ କୋଟି ଡୋଜ୍ ରହିଛି।
ଏହି କର୍ମଶାଳାକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ମାନ୍ୟବର କେନ୍ଦ୍ର ମତ୍ସ୍ୟପାଳନ, ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ଓ ଦୁଗ୍ଧପାଳନ ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫେସର ଏସ୍. ପି. ସିଂହ ବଘେଲ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପଶୁସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର କୃଷି ଓ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ କ୍ଷେତ୍ରର ସାମଗ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ୩୧% ଏବଂ ଦେଶର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ୫.୫% ଯୋଗଦାନ ଦେବା ସହିତ ୮ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାର, ବିଶେଷ କରି ମହିଳାମାନଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ସେମାନଙ୍କର ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ତମ ପଶୁସମ୍ପଦ ଟୀକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରାଣୀ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ’ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମାନ୍ୟବର ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ ନିଜ ସମ୍ବୋଧନରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବିକାକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ପଶୁସମ୍ପଦ କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ଏଫଏମଡି ମୁକ୍ତ ଭାରତର ଜାତୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଟୀକାକରଣ, ସୁଦୃଢ଼ ସର୍ଭେଲାନ୍ସ (ନଜର ରଖିବା), ଉନ୍ନତ ଜୈବ-ସୁରକ୍ଷା (ବାୟୋସିକ୍ୟୁରିଟି) ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସା ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ଓ ଦୁଗ୍ଧପାଳନ ବିଭାଗ ସଚିବ ନରେଶ ପାଲ୍ ଗାଙ୍ଗୱାର, ଭାରତର ଏଫଏମଡି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରୟାସକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟାଲାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ଜୋନିଂର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ।
ଉଦ୍ଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନ ପରେ, ପ୍ରଥମ ବୈଷୟିକ ଅଧିବେଶନରେ ଏଫଏମଡି ମୁକ୍ତ ଜୋନ୍ ଏବଂ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଗଠନ ପାଇଁ WOAH (ବିଶ୍ୱ ପ୍ରାଣୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ)ର ମାନଦଣ୍ଡ ଓ ନିୟମାବଳୀ, ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ସହାୟତା ଯୋଜନାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଯୋଜନାର ଏକ ବ୍ୟାପକ ସମୀକ୍ଷା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ପ୍ରାଣୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଜବୁତ କରିବା, ରୋଗର ତଦାରଖ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ଏଫଏମଡି. ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରୟାସକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ବୈଷୟିକ ଅଧିବେଶନକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ଓ ଦୁଗ୍ଧପାଳନ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ (ସିଏଣ୍ଡଡିଡି) ସୁଶ୍ରୀ ବର୍ଷା ଜୋଶୀ, ଗୋଖାଦ୍ୟର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ପ୍ରାଣୀସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ‘ଏଲ୍ ନିନୋ’ର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ ଜଳବାୟୁ-ସହନକ୍ଷମ ଯୋଜନା, ସାଇଲେଜ୍ (ସଂରକ୍ଷିତ ସବୁଜ ଗୋଖାଦ୍ୟ) ର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ଗୋଖାଦ୍ୟ ସମ୍ପଦ ବିକାଶ ଯୋଜନାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଷସାରା ଗୋଖାଦ୍ୟ ଓ ଦାନାର ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ।
୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ, ଏହି କର୍ମଶାଳାର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୈଷୟିକ ଅଧିବେଶନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି। ଏଥିରେ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଏଫଏମଡି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଣନୀତି, ଏଫଏମଡି ମୁକ୍ତ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଜୋନ୍ ଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ରୋଡମ୍ୟାପ୍, ଏଫଏମଡି ପାଇଁ ନେଗେଟିଭ୍ ମାର୍କର ଭାକ୍ସିନ୍, ଏସଏଟି ସେରୋଟାଇପ୍ ଯୋଗୁଁ ଦେଖାଦେଉଥିବା ନୂତନ ବିପଦ ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ଯୋଜନା ଓ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ଏକ ମୁକ୍ତ ଆଲୋଚନା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।
ଏହି କର୍ମଶାଳା ଜ୍ଞାନର ଆଦାନପ୍ରଦାନକୁ ସହଜ କରିବ, କେନ୍ଦ୍ର-ରାଜ୍ୟ ସମନ୍ୱୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ କମ୍ପାର୍ଟମେଣ୍ଟାଲାଇଜେସନ୍ ଓ ଜୋନିଂର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ ଏକ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବ ଏବଂ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶକୁ ଏଫ୍.ଏମ୍.ଡି.-ମୁକ୍ତ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ନେବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।