ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦିନେ ଦିନେ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନର ଅଂଶ ପାଲଟିଥିବା UPI ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆସିଛି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଏଣିକି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ କରାଯାଉଥିବା ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ୦.୪% ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସ୍କାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍ (MDR) ଲାଗୁ ହେବ। ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ଲାଗୁ ହେବ। ପ୍ରତି କାରବାରରେ MDRର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ₹୩୦୦ ରହିବ।
ତେବେ ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ UPI ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ବ୍ୟକ୍ତିରୁ ବ୍ୟକ୍ତି (P2P) ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ମାଗଣା ରହିବ। ସେହିପରି ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ କାରବାର ମଧ୍ୟ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ରହିବ। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୯୬% P2M UPI କାରବାର ଏହି ନୂଆ MDRରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ।
ବଜାରରେ କାହିଁକି ବଢ଼ିଲା ଚିନ୍ତା?
ଦିଲ୍ଲୀର ସଦର ବଜାର, ଚାନ୍ଦନୀ ଚୌକ, ସରୋଜିନୀ ନଗର, ଲାଜପତ ନଗର ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବଜାରର ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏହି ନୂଆ ଚାର୍ଜକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ବିଶେଷକରି କମ୍ ମାର୍ଜିନରେ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ଛୋଟ ଦୋକାନୀଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାରର ଖର୍ଚ୍ଚ ମିଶି ଅତିରିକ୍ତ ବୋଝ ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ କହିଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀର କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ଏପରିକି ବଡ଼ UPI ପେମେଣ୍ଟ ବଦଳରେ ନଗଦ ନେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ନେଇ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।
ଛୋଟ ମାର୍ଜିନ୍ରେ ବଡ଼ ହିସାବ
ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଗୋଟିଏ କାରବାରରେ ଶୁଳ୍କ ଅଳ୍ପ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ଦିନକୁ ଯଦି ଅନେକ ବଡ଼ UPI ପେମେଣ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ମାସ ଶେଷରେ ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷକରି ପାଇକାରୀ ବଜାର, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, କପଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଚ୍ଚମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଚିନ୍ତା ଅଧିକ ରହିଛି। ଦିଲ୍ଲୀର ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜାରରେ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ସିଧାସଳଖ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଦେବା ସବୁବେଳେ ସହଜ ନୁହେଁ।
ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ କି ଚାର୍ଜ?
ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI ପେମେଣ୍ଟ କଲେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଅଲଗା ଟଙ୍କା କଟିବ କି? ଉତ୍ତର ହେଉଛି ନା। ଏହି MDR ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଲାଗୁ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀ ପକ୍ଷର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ କାରବାର ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ। ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ MDR କୌଣସି ସରକାରୀ ଟିକସ ନୁହେଁ; ଏହା ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ ହେବ।
ତେବେ UPI ଆଉ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣା ନୁହେଁ?
ଏଠାରେ ନିୟମର ସୀମା ବୁଝିବା ଜରୁରୀ। ନୂଆ ନିୟମ ସମସ୍ତ UPI କାରବାରରେ ଲାଗୁ ହେଉନାହିଁ। P2P ପେମେଣ୍ଟ ମାଗଣା ରହିବ। ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ P2M ପେମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ। ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ zero-MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ତେଣୁ ‘₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI କଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାର୍ଜ’ ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
କାହିଁକି ଆସିଲା ଏହି ନୂଆ MDR?
ସରକାର ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ UPI ଇକୋସିଷ୍ଟମର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ବିକାଶ ଓ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ର ଖର୍ଚ୍ଚ ପରିଚାଳନା ସହ ଯୋଡ଼ିଛି। ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ନୂଆ ଫ୍ରେମୱାର୍କରେ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ଚାର୍ଜରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
ନଗଦକୁ ଫେରିବେ କି ବ୍ୟବସାୟୀ?
ଏହା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ। ଦିଲ୍ଲୀର କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ବଡ଼ କାରବାରରେ ନଗଦ ପେମେଣ୍ଟକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା କଥା କହିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ, ନୂଆ ଫି ଲାଗୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ। କେତେକ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏହାକୁ ଅଳ୍ପ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୋଲି ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, କମ୍ ମାର୍ଜିନ୍ରେ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ଦୋକାନୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାରର ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ନେଇ ଅଧିକ ଚିନ୍ତିତ ଥିବା ଦିଲ୍ଲୀର ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।
UPIର ଆଗାମୀ ଦିନ କେମିତି ହେବ?
ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ UPI ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ହୋଇଛି। ଏବେ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସାୟୀ ପେମେଣ୍ଟରେ MDR ଲାଗୁ ହେବା ସହିତ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ନଗଦ କାରବାର ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କିପରି ପଡ଼ିବ, ତାହା ନଜରରେ ରହିବ।
ଏକପଟେ UPI ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ସ୍ଥାୟୀ କରିବାର ଯୁକ୍ତି, ଅନ୍ୟପଟେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚର ଚିନ୍ତା – ଏହି ଦୁଇ ଦିଗ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ UPI MDR ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହୋଇଛି।