ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶରେ GST ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୯ ବର୍ଷ ପରେ ଟିକସ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆସିପାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ। GST ମାମଲାରେ ଟିକସ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଗିରଫଦାରୀ କ୍ଷମତାକୁ ହଟାଇବା ନେଇ ସରକାର ବିଚାର କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୭ରେ ହେବାକୁ ଥିବା GST ପରିଷଦ ବୈଠକରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ।
ଯଦି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯାଏ, ତେବେ GST ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ଟିକସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଗିରଫଦାରୀ କ୍ଷମତାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେ। ଏଥିପାଇଁ GST ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଶୀତକାଳୀନ ଅଧିବେଶନରେ ସଂସଦରେ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଆସିପାରେ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଉଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନର GST ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୁରୁତର ଟିକସ ଅପରାଧ ମାମଲାରେ ଗିରଫଦାରୀର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ନକଲି ଇନଭଏସ୍ ତିଆରି କରିବା, ଜାଲିଆତି ମାଧ୍ୟମରେ Input Tax Credit (ITC) ନେବା ଏବଂ ଜାଣିଶୁଣି ବଡ଼ ପରିମାଣର ଟିକସ ଫାଙ୍କି ଦେବା ଭଳି ମାମଲାରେ ଗିରଫଦାରୀ ହୋଇପାରେ।
CGST ଆଇନର ଧାରା ୬୯ ଅନୁଯାୟୀ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିରେ କମିଶନର ଗିରଫଦାରୀ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ ଦେଇପାରନ୍ତି। ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଖରେ ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରିବାର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଆଧାର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁତର GST ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି।
GST ମାମଲାରେ ଗିରଫଦାରୀ ଓ ଜାମିନ ସମ୍ପର୍କରେ ୨୦୨୨ରେ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ କେବଳ ଆଇନରେ ଗିରଫଦାରୀର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ବୋଲି ମାତ୍ର ଗିରଫ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମାମଲାର ଗୁରୁତ୍ୱ, ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଭୂମିକା, ପ୍ରମାଣ ନଷ୍ଟ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଏବଂ ତଦନ୍ତରେ ସହଯୋଗ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ବିଚାର କରିବା ପରେ ହିଁ ଗିରଫଦାରୀ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।
GST ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ଟିକସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ଷମତାର ଅପବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ନେଇ ବ୍ୟବସାୟିକ ମହଲରୁ ଅଭିଯୋଗ ଓ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ବିଶେଷକରି କମ୍ପାନୀର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀକୁ ନେଇ ଶିଳ୍ପ ଜଗତରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ୮ରୁ ୯ ମାସ ଧରି କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗୁରୁତର GST ଠକେଇ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିବା ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବ୍ୟବସାୟୀ କିମ୍ବା କମ୍ପାନୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଅଯଥା ଭୟଭୀତ ନ କରିବା।
GST ଅଧୀନରେ ଗିରଫଦାରୀ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ୨୦୨୧-୨୨ରୁ ୨୦୨୪-୨୫ ମଧ୍ୟରେ ୭୨,୩୯୩ଟି GST ଅପରାଧ ମାମଲା ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ GST ଅଧିକାରୀମାନେ ୮୮୭ ଜଣଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲେ ବୋଲି ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ତେବେ ଏହି ୮୮୭ ଗିରଫଦାରୀରେ କେବଳ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ GST ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତଥ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି। ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର GST ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଗିରଫଦାରୀ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ।
ଗିରଫଦାରୀ କ୍ଷମତା ହଟାଇବାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ GST ଠକେଇକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ଗୁରୁତର ଠକେଇ, ଜାଲିଆତି ଏବଂ ଜାଣିଶୁଣି ଅପରାଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନ୍ୟ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍, ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ହେଉଛି GST ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗିରଫଦାରୀ କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା, ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଆଇନରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ନୁହେଁ।
ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଅକ୍ଟୋବର ୭ରେ ହେବାକୁ ଥିବା GST ପରିଷଦ ବୈଠକ ଉପରେ। ଏହି ବୈଠକରେ GST ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀ କ୍ଷମତା ହଟାଇବା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ଯଦି ପରିଷଦରେ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଆଇନର ରୂପ ଦେବା ପାଇଁ CGST ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପରେ ସଂସଦରେ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ ହୋଇପାରେ।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଗିରଫଦାରୀ କ୍ଷମତା ଏବେ ହଟାଯାଇନାହିଁ। ଏହା କେବଳ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ GST ପରିଷଦର ଆଲୋଚନା, ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ଓ ସଂସଦୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ ହିଁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ଯଦି ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲାଗୁ ହୁଏ, ତେବେ GST ତଦନ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବ୍ୟବସାୟିକ ମହଲ ଏବଂ ଟିକସ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଅକ୍ଟୋବର ୭ର GST ପରିଷଦ ବୈଠକ ଉପରେ ଏବେ ବ୍ୟବସାୟୀ, କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଟିକସ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ନଜର ରହିଛି।