ଏକ ଜାତିର ପରିଚୟ କେବଳ ତାହାର ବର୍ତ୍ତମାନରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ତାହାର ପରିଚୟ ନିହିତ ଥାଏ ଅତୀତର ଗୌରବ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେତନା, ପରମ୍ପରା ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ। ଐତିହ୍ୟ ହେଉଛି ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂଳ, ଆଉ ଭବିଷ୍ୟତ ହେଉଛି ସେହି ମୂଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ନୂଆ ସ୍ୱପ୍ନର ଆକାଶ। ଯେଉଁ ଜାତି ନିଜ ମୂଳକୁ ଚିହ୍ନେ ଓ ନିଜ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେହି ଜାତି ହିଁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ସହିତ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିପାରେ।
ଭାରତର ଐତିହ୍ୟ ହେଉଛି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ସଭ୍ୟତା, ଜ୍ଞାନ, ଦର୍ଶନ, କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଭଣ୍ଡାର। ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, ସହନଶୀଳତା, ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ ଓ ‘ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍’ର ଉଦାର ଭାବନା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳ ସ୍ୱର। ଏହି ଗୌରବମୟ ପରମ୍ପରାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅବଦାନ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ୟ। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ସାର୍ବଜନୀନତା, ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗରିମା, ପଟ୍ଟଚିତ୍ରର ସୂକ୍ଷ୍ମ କଳାକୃତି, ହସ୍ତଶିଳ୍ପର ନିପୁଣତା, ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଅପୂର୍ବତା ଓ ଲୋକପରମ୍ପରାର ସମୃଦ୍ଧି ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଛି।
ତେବେ ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣର ଅର୍ଥ କେବଳ ଅତୀତକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ନୁହେଁ। ଅତୀତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ଯୋଡ଼ି ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବା ହେଉଛି ଐତିହ୍ୟ ପ୍ରତି ଆମର ପ୍ରକୃତ ଦାୟିତ୍ୱ। ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ଆଧୁନିକତାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ନିଜ ମୂଳ ସହ ସମ୍ପର୍କ ହରାଇଦେବା ଆମ ପାଇଁ କେବେ ବି ଶୁଭ ନୁହେଁ। ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ସହ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନର ସମନ୍ୱୟ, ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଐତିହ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ନିଜ ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଆଜିର ସମୟର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତା।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଯୁବପିଢ଼ିର ଭୂମିକା ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯୁବଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆଗାମୀ ଦିନର ନିର୍ମାତା। ସେମାନଙ୍କ ସୃଜନଶୀଳତା, ନୂଆ ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମ ଐତିହ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ନୂଆ ରୂପରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ବିପୁଳ ସୁଯୋଗ ରହିଛି। କଳା, ସାହିତ୍ୟ, ଲୋକସଂସ୍କୃତି, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଉଦ୍ୟମିତା ଓ ନବସୃଜନ ସହ ଯୋଡ଼ିପାରିଲେ ଐତିହ୍ୟ କେବଳ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ ନାହିଁ, ଏହା ରୋଜଗାର, ଆତ୍ମନିର୍ଭରତା ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମୃଦ୍ଧିର ମାଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରିବ।
ଐତିହ୍ୟ ଆମକୁ ମୂଳ ଦିଏ, ନୂଆ ଚିନ୍ତା ଆମକୁ ଡେଣା ଦିଏ। ମୂଳ ଆମକୁ ନିଜ ପରିଚୟ ଓ ଦିଗ ଦିଏ, ଆଉ ଡେଣା ଆମକୁ ନୂଆ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିବାର ସାହସ ଦିଏ। କେବଳ ମୂଳ ଥିଲେ ଗଛ ଆକାଶ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ; ଆଉ କେବଳ ଡେଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗନ୍ତବ୍ୟର ଦିଗ ମିଳେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଅତୀତର ଅନୁଭବ, ବର୍ତ୍ତମାନର ସଂକଳ୍ପ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସ୍ୱପ୍ନ, ଏହି ତିନିଟିର ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ଏକ ସଶକ୍ତ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜର ପ୍ରକୃତ ଭିତ୍ତି।
ଆଜି ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ ହେଉଛି ଐତିହ୍ୟକୁ କେବଳ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ନିରବ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ସୀମିତ ନରଖି ତାହାକୁ ଜୀବନ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ ପରିଣତ କରିବା। ଆଧୁନିକତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନିଜ ମାଟି, ନିଜ ଭାଷା, ନିଜ ସଂସ୍କୃତି ଓ ନିଜ ମୂଳକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଯେତେବେଳେ ଆମେ ନୂଆ ଚିନ୍ତା ଓ ନୂଆ ସମ୍ଭାବନାର ଦିଗକୁ ଆଗେଇଯିବା, ସେତେବେଳେ ଆମର ବିକାଶ ହେବ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମାବେଶୀ ଓ ସ୍ଥାୟୀ।
ଐତିହ୍ୟ ଆମର ଗର୍ବ, ଆଧୁନିକତା ଆମର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ଆମର ସ୍ୱପ୍ନ। ଏହି ତିନିଟିକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିପାରିଲେ ହିଁ ଗଢ଼ିଉଠିବ ଏକ ସଶକ୍ତ, ସମୃଦ୍ଧ, ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ସମାଜ। କାରଣ, ଯେତେ ଗଭୀର ହେବ ଆମ ଐତିହ୍ୟର ମୂଳ, ସେତେ ଦୂର ଓ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଡ଼ିପାରିବ ଆମ ଭବିଷ୍ୟତର ଡେଣା।
ଲେଖକ- ବିଶ୍ବବିଜୟୀ ଦାଶ
ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ସମ୍ପାଦକ, ବ୍ରଜବିଳାସ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା
ଅଧ୍ୟାପକ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗ, ବାଲୁଗାଁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
ଫୋନ୍ ନଂ – ୬୩୭୦୨୦୮୪୨୮
ଇ-ମେଲ୍ – [email protected]